ปรัชญา และ ศาสนา

Philosophy and Theology (www.saengtham.tk)

Archive for the ‘ปรัชญา’ Category

ความ เป็นผู้กำหนดตนเอง Autonomy

Posted by JinSon on June 16, 2010

ความเป็นผู้กำหนดตนเอง
Autonomy

1. บทนำ
2. ความหมายต่างๆ ของ
‘ความเป็นผู้กำหนดตนเอง’
3. ความเป็นผู้กำหนดตนเองที่มีบทบาทอยู่ในจริยศาสตร์

3.1 ความเป็นผู้กำหนดตนเองตามแนวคิดของคานต์

3.1.1 ข้อวิจารณ์ที่มีต่อความเข้าใจเรื่องความเป็นผู้กำหนดตนเองตามแนวคิดของคานต์

3.2 ความเป็นผู้กำหนดตนเองในฐานะเป็นสิ่งที่ทรงคุณค่าชนิดหนึ่ง (
an object of value)
3.3 ความเป็นผู้กำหนดตนเองกับแนวคิดแบบปิตานิยม (
paternalism)
4. ความเป็นผู้กำหนดตนเองในปรัชญาสังคมและการเมือง

4.1 อัตลักษณ์และความเข้าใจเรื่องตัวตนของบุคคล

4.2 บทบาทของความเป็นผู้กำหนดตนเองในการก่อรูปแนวคิดแบบเสรีนิยม

4.3 ความเป็นผู้กำหนดตนเองกับแนวคิดเสรีนิยมทางการเมือง

เรียบเรียงจาก

เอกสารอ้างอิง

เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม

Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Tagged: , , , | Leave a Comment »

การเป็นสาเหตุ – Causation

Posted by JinSon on June 16, 2010


การเป็นสาเหตุ

Causation

1. บทนำ
2. แนวคิดเรื่องสาเหตุของอริสโตเติล
3. แนวคิดเรื่องการเป็นสาเหตุของเดวิด ฮูม
4. แนวคิดเรื่องการเป็นสาเหตุของคานต์และมิลล์
5. ทฤษฎีการเป็นสาเหตุที่เชื่อเรื่องการเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ
6. ทฤษฎีความเป็นสาเหตุที่ไม่เชื่อเรื่องการเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ
เอกสารอ้างอิง
เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม

1. บทนำ

มโนทัศน์เรื่องการเป็นสาเหตุ (causation) หรือการพยายามเข้าใจธรรมชาติและความสัมพันธ์ของสิ่งที่เรียกว่า ‘สาเหตุ’ (cause) และ ‘ผล’ (effect) ของปรากฏการณ์ทั้งทางกายภาพ ทางสังคม และทางจิตใจนั้น เป็นสิ่งที่อยู่ในความสนใจของนักปรัชญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักอภิปรัชญา มาเป็นเวลาช้านานนับตั้งแต่สมัยกรีกแล้ว  ดังที่นักญาณวิทยาได้เสนอทฤษฎีว่าด้วยความรู้(knowledge), ทฤษฎีว่าด้วยการรับรู้ (perception), และ ว่าด้วยความทรงจำ (memory) ที่อาศัยความเข้าใจเรื่องสาเหตุเป็นพื้นฐานหลายทฤษฎี  หรือนักปรัชญาวิทยาศาสตร์ก็สนใจเรื่องการเป็นสาเหตุนี้โดยโยงเข้ากับเรื่อง ของการอธิบาย (explanation) ปรากฏการณ์หรือเหตุการณ์  ส่วนนักปรัชญาภาษาบางคนคิดว่าการเข้าใจเรื่องความหมายของคำ (meaning) ต้องนำเอาความเข้าใจเรื่องการเป็นสาเหตุมาใช้อธิบาย  อีกทั้งนักปรัชญาจิตก็พูดถึงเรื่องการเป็นสาเหตุทางจิต (mental causation)  นักปรัชญาประวัติศาสตร์สนใจการเป็นสาเหตุระหว่างเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์  รวมถึงนักปรัชญากฎหมายก็อาจจะต้องสนใจเรื่องสาเหตุที่เกี่ยวเนื่องด้วยผลของ การกระทำและความรับผิดชอบของผู้ที่ทำให้เกิดผลดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม การที่มโนทัศน์เรื่องการเป็นสาเหตุได้รับความสนใจมากในหมู่นักปรัชญานั้น อาจเป็นเพราะเราก็พบเห็นด้วยว่าการพูดถึงเรื่องของสาเหตุและผลนั้น มีอยู่ในการพูดจาประจำวันของคนทั่วไปอย่างเป็นปกติ ตั้งแต่ที่ว่าเสียงของนาฬิกาปลุก ทำให้ เราตื่นนอนขึ้นมา จนกระทั่งการที่ร่างกายต้องการการพักผ่อนนั้นเป็นเหตุให้เราง่วงนอน  การสร้างความชัดเจนให้กับการพูดจาธรรมดาเกี่ยวกับเรื่องการเป็นสาเหตุใน ด้านต่างๆเหล่านี้จึงเป็นบทบาทที่นักปรัชญาสาขาต่างๆสนใจเข้าไปมีส่วนร่วม  ดังปรากฏอย่างชัดเจนในวงการปรัชญาปัจจุบัน

หัวข้อสารานุกรมนี้มีจุดประสงค์ในการให้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเป็นสาเหตุ อย่างที่ได้รับการอภิปรายกันอยู่ในวงการปรัชญาอย่างกว้างๆ  โดยจะเริ่มต้นด้วยการพูดถึงความเข้าใจเรื่องการเป็นสาเหตุของปรัชญาสมัย โบราณอันมีแนวคิดเรื่องสาเหตุ 4 ประเภทของอริสโตเติลเป็นหลัก  ต่อไปจะกล่าวถึงแนวคิดเรื่องการเป็นสาเหตุของเดวิด ฮูม ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการถกเถียงเรื่องการเป็นสาเหตุในประวัติ ปรัชญา โดยเป็นแนวคิดที่ให้กรอบการสนทนาเรื่องการเป็นสาเหตุในช่วงเวลาต่อมาเกือบจะ ทั้งหมด  รวมทั้งจะได้กล่าวถึงความเข้าใจเรื่องสาเหตุที่มีลักษณะเฉพาะตัวแบบที่คานต์ และมิลล์เสนอไว้อย่างสังเขป  หลังจากนั้นจะได้กล่าวถึงทฤษฎีว่าด้วยการเป็นสาเหตุทฤษฎีสำคัญๆ ที่มีในปัจจุบัน ทั้งที่ได้รับอิทธิพลจากความเข้าใจแบบฮูม และที่พยายามจะออกจากกรอบความเข้าใจดังกล่าว Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Tagged: , , , , , , , , , | Leave a Comment »

การอ้างเหตุผลยืนยันการมีอยู่ของพระเจ้า -The Arguments for the Existence of God

Posted by JinSon on October 1, 2009

การอ้างเหตุผลยืนยันการมีอยู่ของพระเจ้า
The Arguments for the Existence of God

1. ปัญหาเกี่ยวกับพระเจ้า
2. การอ้างเหตุผลเชิงภววิทยา
3. การอ้างเหตุผลเชิงจักรวาลวิทยา
4. การอ้างเหตุผลเชิงอันตวิทยา
5. การอ้างเหตุผลเชิงศีลธรรม
6. การอ้างเหตุผลแบบอื่นๆ
เรียบเรียงจาก
เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม
คำที่เกี่ยวข้อง

1.ปัญหาเกี่ยวกับพระเจ้า

ศาสนาหลักสำคัญของโลก ได้แก่ ศาสนาคริสต์ อิสลาม และยิว เป็นศาสนาที่นับถือพระเจ้าองค์เดียว และยอมรับว่าพระเจ้าคือความเป็นจริงสูงสุด (the supreme reality) ของจักรวาล ในทางปรัชญาศาสนาและเทววิทยาปัญหาเกี่ยวกับพระเจ้าอาจแบ่งได้เป็นสองประเด็น หลักคือ ประการแรก ได้แก่ ข้อถกเถียงเกี่ยวกับคุณลักษณะของพระเจ้า (attributes of God) นักเทววิทยาอธิบายคุณลักษณะสำคัญต่างๆ ของพระเจ้าดังนี้ พระเจ้าปรากฏในทุกแห่ง (omnipresent) เป็นผู้สร้างและผู้พิทักษ์ (creator and sustainer) เป็นสัพพัญญู (omniscient) เป็นผู้ทรงพลังอำนาจสมบูรณ์ (omnipotent) เป็นความดีสมบูรณ์ (perfectly good) และเป็นที่มาของพันธะทางศีลธรรม (a source of moral obligation)  ปัญหาที่เกี่ยวข้องคุณลักษณะของพระเจ้าที่ถกเถียงกันมานานได้แก่ปัญหาว่า พระเจ้ามีคุณลักษณะต่างๆ เหล่านี้โดยสมบูรณ์จริงหรือไม่ คุณลักษณะเหล่านี้มีปัญหาในตัวเองอย่างไร และมีความขัดแย้งกับคุณลักษณะอื่นๆ ของพระเจ้าหรือไม่ เป็นต้น Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา, สารานุกรมปรัชญา Encyclopedia of Philosophy | Tagged: , , , , , , , | Leave a Comment »

ก่อนประสบการณ์ – หลังประสบการณ์ -A Priori – A Posteriori

Posted by JinSon on September 30, 2009

ก่อนประสบการณ์ – หลังประสบการณ์
A Priori – A Posteriori

1. บทนำ
2. มโนทัศน์ก่อนประสบการณ์-หลังประสบการณ์ของอิมมานูเอล คานต์
3. ความสัมพันธ์ระหว่างก่อนประสบการณ์-หลังประสบการณ์กับความจริงจำเป็น-ความจริงง่อนแง่น (necessary-contingent truth) และประพจน์วิเคราะห์-ประพจน์สังเคราะห์ (analytic-synthetic proposition)
4. การให้เหตุผลสนับสนุนความรู้ก่อนประสบการณ์และการให้เหตุผลสนับสนุนความรู้หลังประสบการณ์
5. การถกเถียงเกี่ยวกับความรู้ก่อนประสบการณ์และความรู้หลังประสบการณ์ในสมัยปัจจุบัน
เรียบเรียงจาก
เอกสารอ้างอิง
เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม
คำที่เกี่ยวข้อง

1. บทนำ

“ก่อนประสบการณ์” (a priori) และ “หลังประสบการณ์” (a posteriori) เป็นคำสำคัญในญาณวิทยามาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18 ความแตกต่างระหว่างก่อนประสบการณ์และหลังประสบการณ์เป็นความแตกต่างเชิงญาณวิทยา (epistemological distinction) โดยอริสโตเติล (Aristotle) เป็นผู้เริ่มต้นมโนทัศน์เกี่ยวกับก่อนประสบการณ์และหลังประสบการณ์ ความหมายตามตัวอักษรของก่อนประสบการณ์นั้นหมายถึง “จากสิ่งที่มาก่อน” (from what is prior) และความหมายตามตัวอักษรของหลังประสบการณ์นั้นหมายถึง “จากสิ่งที่มาทีหลัง” (from what is posterior) ตามความคิดของอริสโตเติลแล้วนั้น ก จะ “มาก่อน” ข ก็ต่อเมื่อ ข ไม่สามารถมีอยู่ได้โดยไม่มี ก ดังนั้น ก จะมาก่อน ข ในเชิงความรู้ได้ก็ต่อเมื่อเราไม่สามารถรู้ ข ได้โดยไม่รู้ ก มาก่อน ดูเหมือนกับว่าตามแนวคิดของอริสโตเติลนั้น การรู้ว่า “อะไรมาก่อน” ก็คือการรู้สาเหตุของสิ่งนั้นๆ อย่างไรก็ตาม การใช้คำว่าก่อนประสบการณ์และหลังประสบการณ์ในปัจจุบันมักจะอ้างอิงความหมายของคำจากมโนทัศน์ที่อิมมานูเอล คานต์ (Immanuel Kant) นักปรัชญาในคริสต์ศตวรรษที่ 18 เสนอเอาไว้ ซึ่งในประวัติปรัชญาจะเห็นได้ว่าการเปลี่ยนแปลงมโนทัศน์ก่อนประสบการณ์และ หลังประสบการณ์มาเป็นแนวคิดของคานต์นั้นมีต้นเค้ามาจากแนวคิดของไลบ์นิซ (Leibniz) กล่าวคือ ไลบ์นิซเสนอว่าการรู้ความจริงหลังประสบการณ์คือการรู้ความจริงดังกล่าวจากสิ่งที่พบจริงๆ ในโลก หรือโดยประสบการณ์ทางผัสสะ ส่วนการรู้ความจริงก่อนประสบการณ์นั้นคือการรู้ความจริงดังกล่าวจากการเผยให้เห็นสาเหตุของสิ่งที่แน่นอน ด้วยการแบ่งดังกล่าวจึงทำให้ไลน์บิซสามารถแยกความแตกต่างระหว่างความจริงหลังประสบการณ์หรือความจริงของข้อเท็จจริงต่างๆ (truth of facts) กับความจริงก่อนประสบการณ์หรือความจริงของเหตุผล (truth of reason) ดังนั้นความแตกต่างระหว่างก่อนประสบการณ์และหลังประสบการณ์จึงมาจากความแตก ต่างระหว่างสิ่งที่มาจากประสบการณ์กับสิ่งที่มิได้มาจากประสบการณ์
Read the rest of this entry »

Posted in สารานุกรมปรัชญา Encyclopedia of Philosophy | Tagged: , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

กลุ่มทฤษฎีจริยศาสตร์ที่เน้นพิจารณาผลการกระทำ / อันตวิทยา Consequentialism / Teleology

Posted by JinSon on September 30, 2009

กลุ่มทฤษฎีจริยศาสตร์ที่เน้นพิจารณาผลการกระทำ / อันตวิทยา Consequentialism / Teleology

1. บทนำ
2. การแบ่งกลุ่มทฤษฎีหน้าที่
3. ปัจจัยในการแยกประเภททฤษฎีหน้าที่ใน “กลุ่มทฤษฎีจริยศาสตร์ที่เน้นพิจารณาผลการกระทำ”
4. ประเด็นตอบโต้ระหว่าง “กลุ่มทฤษฎีจริยศาสตร์ที่เน้นพิจารณาผลการกระทำ” และ “กลุ่มทฤษฎีจริยศาสตร์ที่ไม่พิจารณาผลการกระทำ”
5. เหตุผลสนับสนุนและคัดค้าน
เรียบเรียงจาก
เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม
คำที่เกี่ยวข้อง

1. บทนำ

จริยศาสตร์เชิงบรรทัดฐาน (normative ethics) มีเป้าหมายสูงสุดในการให้คำตอบว่า “อะไรควรหรือไม่ควร” โดยมีคำถามสำคัญ 2 ประการ คำถามข้อแรกคือ “เราควรดำเนินชีวิตอย่างไร” (ทั้งนี้ คำถามนี้อาจตั้งต่างกันไปได้ เช่น บ้างก็ถามว่าอะไรคือชีวิตที่ดี หรือไม่ก็ถามว่าอะไรควรเป็นเป้าหมายของชีวิต) และคำถามอีกข้อก็คือ “เราควรกระทำอะไร” หรือ “อะไรคือการกระทำที่ถูกต้อง”  บางครั้งจะแบ่งคำถามสองข้อนี้ด้วยคุณศัพท์ที่ใช้ประเมินค่าทางจริยธรรมง่ายๆ นั่นคือ คำถามแรกเป็นคำถามเกี่ยวกับ “ดีเลว” (good/bad) และ คำถามที่สองเป็นคำถามเกี่ยวกับ “ถูกผิด” (right/wrong) นอกจากนี้ บางครั้งพบว่าจะเรียกทฤษฎีจริยศาสตร์เชิงบรรทัดฐานที่พัฒนาขึ้นเพื่อตอบคำถามเกี่ยวกับ “ดีเลว” ว่า “ทฤษฎีคุณค่า” (theory of value) และเรียกทฤษฎีที่เสนอเพื่อตอบคำถามเกี่ยวกับ “ถูกผิด” ว่า “ทฤษฎีหน้าที่” (theory of obligation/ theory of duty) Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา, สารานุกรมปรัชญา Encyclopedia of Philosophy, Uncategorized | Tagged: , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

ปรัชญาญาณวิทยา

Posted by JinSon on July 13, 2009

ปรัชญาญาณวิทยา

1. ความหมายของปรัชญาสาขาญาณวิทยา (the meaning of epistemology)

ปัญหาหลักประการที่สองของปรัชญาก็คือปัญหาของความรู้  (knowledge)  ถ้าท่านถูกถามว่า  “เมื่อท่านยังเป็นนักเรียน  ท่านเรียนอะไรในโรงเรียน”  ก็ดูจะเป็นคำถามที่เราท่านรู้สึกอึดอัดใจที่จะตอบอยู่เหมือนกัน  และถ้านำถามนี้ไปถามเด็กนักเรียนที่กำลังเรียนอยู่ว่า  “นี่เธอ  ช่วยบอกหน่วยเถอะว่า  เธอเรียนอะไรในโรงเรียน”  เด็กอาจรู้สึกแปลกใจที่ถูกถามเช่นนั้น  ทั้งนี้เพราะเด็กและรวมทั้งตัวท่านเองไม่รู้จริง ๆ ว่าเราได้เรียนรู้อะไรหรือความรู้อะไรบ้างที่เราได้จากการเรียน  คำถามนี้จึงนำไปสู่ทางที่จะจำกัดความของคำว่า  “ความรู้” (knowledge) และคำจำกัดความนั้นเป็นสิ่งที่เราตั้งใจจะได้รับเมื่ออยู่ในโรงเรียนหรือไม่  และเราจะได้ความรู้นั้นอย่างไร

ญาณวิทยา  (epistemology)  เป็นสาขาใหญ่อีกสาขาหนึ่งของปรัชญา  ซึ่งเกี่ยวกับการสืบถามถึงกำเนิดของความรู้  โครงสร้างของความรู้  วิธีการของความรู้และความเที่ยงตรงถูกต้องของความรู้  ดังนั้น ญาณวิทยาจึงเป็นเรื่องทฤษฎีของความรู้  (theory  of  knowledge)  ซึ่งมุ่งในเรื่องปัญหาของความรู้ว่า  “มนุษย์รู้ได้อย่างไรว่าอะไรเป้นความแท้จริง”  “มนุษย์มีความรู้ได้อย่างไร”  “เราแน่ใจได้อย่างไรว่าความรู้ต่าง ๆ เป็นจริง  ไม่ผิดพลาด”    เหล่านี้เป็นต้น Read the rest of this entry »

Posted in ญาณวิทยาn - Epistemology, ปรัชญา | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

ญาณวิทยา (Epiststemology)

Posted by JinSon on July 13, 2009

ญาณวิทยา (Epiststemology)

  1. 1. ความหมายของญาณวิทยา

ญาณวิทยา   เป็นคำแปลของคำว่า  Epistemology   ซึ่งเป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยรูปแบบของความรู้   พัฒนาการ   และขอบเขตของความรู้   ญาณวิทยาตามศัพท์หมายความว่า  ศาสตร์แห่งความรู้  (Science  of  knowledge)  เป็นคำที่ประกอบขึ้นด้วย  คำ 2 คำ คือ Episteme  ซึ่งหมายความว่า  ความรู้กับคำว่า  Logos   ซึ่งมีความหมายว่าศาสตร์  ญาณวิทยามีลักษณะเหมือนกับจิตวิทยา  (ว่าด้วยการรับรู้)  ประการหนึ่งคือ  เป็นศาสตร์ที่ไม่พูดถึงหน้าที่ของความรู้   ฉะนั้นจึงทำหน้าที่ไม่เหมือนกับตรรกศาสตร์  (ว่าด้วยความจริงของความรู้)  สาระสำคัญของญาณวิทยาก็คือ  ศึกษาเรื่องกำเนินความรู้   เนื้อหาของญาณวิทยาก็คือ  การศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการ  วิธีการ  วัตถุประสงค์  ลักษณะ เงื่อนไข  ความมีเหตุผล  และความคลาดเคลื่อนของความรู้  ผู้รู้บางท่านกล่าวว่าความจริงแล้วญาณวิทยาเป็นการ  “อภิปรายปัญหาเกี่ยวกับความรู้ในแง่ปรัชญา”  โดยเอาวิธีการของปรัชญาคือ  วิธีนิรมัย  วิธีอุปนัย  วิธีวิเคราะห์  และวิธีสังเคราะห์  มาใช้ในการอภิปราย  ปัญหาต่าง ๆ ดังกล่าวแล้วนั่นเอง   และมีทัศนะแบบปรัชญา  คือ เป็นอิสระ  ใจกว้าง  ใคร่ครวญอย่างไม่ลดละโดยตั้งอยู่บนพื้นฐานคือ  ประสบการณ์และการคิดหาเหตุผล  ทฤษฎีบ่อเกิดความรู้ทางญาณวิทยา  คือ  เหตุผลนิยม  (Rationalism)  ประจักษ์นิยม  (Empiricism)  เพทนาการนิยม  (Sensationism)  อนุมาณนิยม  (Adriorism)   อัชฌัติกญาณนิยม  (Inguitionism)  และทฤษฎีธรรมชาติของความรู้  คือ จิตนิยม  (Idealism)  สัจนิยม  (Realism)  ปฏิบัตินิยม  (Pragmatism) Read the rest of this entry »

Posted in ญาณวิทยาn - Epistemology, ปรัชญา | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

ญาณวิทยา(ทฤษฎีความรู้) -Epistemology

Posted by JinSon on June 23, 2009

รายวิชา PY234 ญาณวิทยา(ทฤษฎีความรู้) (Epistemology

ปก
คำนำ : Introduction
สารบัญ : Content
บทที่1 : ญาณวิทยา
บทที่2 : วิวัฒนาการแห่งความรู้ของมนุษย์
บทที่3 : ญาณวิทยาของโสเครตีสและเพลโต
บทที่4 : อะไรคือสิ่งที่เรารู้
บทที่5 : ทฤษฎีว่าด้วยบ่อเกิดความรู้
บทที่6 : ทฤษฎีอนุมานนิยมหรือทฤษฎีความรู้เชิงวิจารณ์
บทที่7 : ทฤษฎีว่าด้วยบ่อเกิดความรู้ (ต่อ)
บทที่8 : ทฤษฎีความรู้ปลีกย่อยและวิธีการสร้างความรู้
บทที่9 : อวกาศ, กาล, เนื้อสารและความเป็นเหตุและผล…
บทที่10 : ญาณวิทยาของอินเดีย
บทที่11 : ญาณวิทยาตามแนวพุทธปรัชญา
บรรณานุกรม : Reference

download: ญาณวิทยา

or Epistemology

Posted in ญาณวิทยาn - Epistemology, ปรัชญา | Tagged: , , , , , , , | 1 Comment »

อภิปรัชญา

Posted by JinSon on June 21, 2009

อภิปรัชญา

ความหมายของอภิปรัชญา

คำว่าอภิปรัชญา มาจากศัพท์ว่า อภิ + ปรัชญา อภิ หมายถึง ภาวะที่สูงสุด ใหญ่สุด คำว่า ปรัชญา หมายถึง ความรู้ หรือดวงปัญญา ฉะนั้น คำว่า อภิปรัชญา หมายถึง สภาวะแห่งความรู้ อันสูงสุด เป็นปรัชญาที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่อยู่เหนือการรู้เห็นทั่วไป เช่น มนุษย์คืออะไร มาจากไหน มีฐานะอย่างไร ปัญหาเหล่านี้จะหาคำตอบได้จากอภิปรัชญา

ทัศนะของอภิปรัชญาและจิตนิยมที่สำคัญ

อภิปรัชญาตะวันออก

1. ปรัชญาฮินดู

เริ่มตั้งแต่สมัยพระเวท ต่อมาได้รับการปรับปรุงให้เป็นปรัชญาอุปนิษัท และทำให้เกิดปรัช ญาภควัทคีตา ปรัชญาพระเวทและอุปนิษัทได้เกิดปรัชญาอีก 6 ระบบคือ ปรัชญานยายะ ปรัชญาไวเศษิกะ ปรัชญาสางขยะ ปรัชญาโยคะ ปรัชญามีมางสา ปรัชญาเวทานตะ Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา, อภิปรัชญา - Metaphysics | Tagged: , , , , , , , , , | 1 Comment »

อภิปรัชญา -Metaphysics

Posted by JinSon on June 20, 2009

อภิปรัชญา (Metaphysics)

ความหมายของอภิปรัชญา

อภิปรัชญาเป็นคำแปลของคำว่า Metaphysics ซึ่งเป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยความแท้จริงหรือสารัตถะ (Reality Essence)  มีปรัชญาอีกสาขาหนึ่งที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับ Metaphysics  คือ Ontology  แปลว่า ภววิทยา  ซึ่งเป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยความมี (being) ศาสตร์ทั้งสองนี้มีความเกี่ยวข้องกันเพราะว่า Metaphysics คือ ศาสตร์ที่ว่าด้วยความแท้จริงหรือสารัตถะว่ามีจริงหรือไม่  Ontology ก็ศึกษาเรื่องความมีอยู่ของความแท้จริง  หรือสารัตถะนั้นเป็นจริงอย่างไรโดยทั่วไปถือว่าศาสตร์ทั้งสองนี้ศึกษาเรื่องเดียวกัน  คือ  ความมีอยู่ของความแท้จริง  หรือความแท้จริงที่มีอยู่  เพราะฉะนั้นจึงถือว่าศาสตร์ทั้งสองเป็นเรื่องเดียวกัน Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา, อภิปรัชญา - Metaphysics, Uncategorized | Tagged: , , , , , , , , , | Leave a Comment »

ปรัชญาศาสนาบทที่ 2

Posted by JinSon on April 22, 2009

บทที่ 2
ความหมายของศาสนา
“ศาสนาเป็นอะไร?”

1. ความหมายของศาสนา : ศาสนา คือ วิถีชีวิตที่มุ่งสู่ความเป็นจริงสูงสุด/ความรอดพ้น”

1.1 นิยามของศาสนา

มีหลากหลายแนวความคิด ที่อธิบายนิยามของศาสนา ได้แก่

1.1.1 คำว่า “Religion” มาจากคำภาษาลาตินว่า “Religio” (Ligo + ligare) หมายถึง “ข้อผูกมัด/พันธสัญญา” (Bond) ที่เป็นหลักให้มนุษย์สู่ความเป็นจริงสูงสุดอาศัยจารีตพิธี (Rites) หลักความเชื่อ (Beliefs) และบรรทัดฐาน (Norm) (Upanee, n.y.)

1.1.2 ศาสนา คือ วิถีชีวิต (Way of life) (เดือน คำดี, 2545) ที่ประกอบด้วยความเชื่อและเหตุผล ที่มุ่งสู่ความจริงเพื่อความรอดพ้น จึงมีลักษณะ “เน้นวิถีสู่ความรอดพ้น”

1.1.3 ศาสนาเป็นระบบความเชื่อที่พัฒนาให้มีเหตุผลมากขึ้น (สมภาร พรมทา, 2546)

1.1.4 ศาสนา เป็นปรากฎการณ์ในสังคมมนุษย์ ซึ่งจะต้องมีองค์ประกอบสำคัญอย่างน้อยสามประการ คือ มโนภาพเรื่องเหนือธรรมชาติ ระบบศีลธรรมและพิธีกรรม (กีรติ บุญเจือ, 2522: 240) Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Tagged: | Leave a Comment »

ปรัชญาศาสนาบทที่ 1

Posted by JinSon on April 22, 2009

บทที่ 1
ความหมายของปรัชญาและปรัชญาศาสนา
“ปรัชญา/ปรัชญาศาสนาเป็นอะไร?”

1. ความหมายของปรัชญา : Philosophy is not “MAMA… Tom Yum Gung”
but is “Meaning of Being”

1.1 ความหมายของปรัชญา : ปรัชญา คือ โลกทรรศน์เกี่ยวกับภาวะที่มีอยู่ (Being) ในบริบทของสังคม
แม้ ว่านิยามของคำ “Philosophy” ซึ่งภาษาไทยใช้คำว่า “ปรัชญา” อาจจะยังไม่สรุปเป็นสูตรสำเร็จรูปที่ทำให้นักปรัชญาทุกท่านลงมติเอกฉันท์ว่า ปรัชญา หมายถึงอะไรกันแน่ เหมือนกับนักวิชาการในหลายสาขาวิชาที่ระบุนิยามได้เป็นมติสากล แต่กระนั้นบรรดานักปรัชญาทั้งหลาย นับตั้งแต่ยุคโบราณจนถึงยุคปัจจุบัน ต่างมีแนวโน้มตรงกันว่า “ปรัชญา คือ วิทยาการค้นหาว่าอะไรเป็นความแท้จริง” (Ultimate Reality) (สมัคร บุราวาศ, 2544: 2) ด้วยการใช้สติปัญญาของมนุษย์ตามหลักเหตุ-ผลเพื่อบรรลุถึงความแท้จริงดัง กล่าว โดยแบ่งออกเป็นสามแขนงใหญ่ คือ อะไรคือความจริง (อภิปรัชญา) รู้ความจริงได้อย่างไร (ญาณวิทยา) และเอาอะไรมาตัดสินคุณค่า (คุณวิทยา) Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Tagged: | Leave a Comment »

ปรัชญาเบื้องต้นบทที่ 7

Posted by JinSon on April 21, 2009

บทที่ 7
สรุปการเรียนการสอน (บูรณาการความรู้)

จากการนำเสนอเนื้อหาของการเรียนการสอนในรายวิชานี้ จึงสรุปสาระสำคัญได้ว่า

1. ธรรมชาติ อัตลักษณ์และคำถามของปรัชญา คือ

1.1 เน้นการตั้งคำถาม (What + Why) เกี่ยวกับความเป็นจริง (Being)
1.2 เน้นการหาคำตอบตามหลักเหตุผลเกี่ยวกับความจริงในฐานะที่มนุษย์มีสติปัญญา
 อะไรคือความจริง
 รู้ความจริงได้อย่างไร
 เอาอะไรมาตัดสิน (ความดีและความงาม) Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Leave a Comment »

ปรัชญาเบื้องต้นบทที่ 6

Posted by JinSon on April 21, 2009

บทที่ 6

คำศัพท์ปรัชญาที่ควรรู้

1. ความสำคัญและปัญหาเรื่อง “ศัพท์เชิงปรัชญา”

แต่ ละศาสตร์ต่างมี “คำศัพท์” เฉพาะของตน เพื่อทำให้เกิดมโนภาพที่ตรงกันความหมายของคำศัพท์ เป็นเรื่องของ “นิยาม” คำนั้น ๆ เพื่อให้เกิดมโนภาพที่ตรงกันต่อคำนั้น ๆ มีความพยายามของผู้ศึกษาปรัชญาที่จะนิยามหรือกำหนดคำศัพท์เชิงปรัชญา แต่ก็พบปัญหา กล่าวคือ

1.1 ศัพท์ปรัชญาบางคำ ใช้คำเดียวกัน แต่มีนิยามหรือความหมายหลายอย่าง นักปรัชญาบางท่านใช้คำหนึ่ง และกำหนดความหมายอย่างหนึ่ง ในขณะเดียวกัน นักปรัชญาอีกท่านหนึ่ง ใช้คำเดียวกัน แต่ให้ความหมายอีกแบบหนึ่ง จนบ่อยครั้ง อาจก่อให้เกิดความเข้าใจไม่ตรงกันในความคิด เช่น คำว่า “Person” เป็นคำที่นักปรัชญาตะวันตก โดยเฉพาะแนวคิดของนักปรัชญากลุ่มบุคคลนิยม (Personalism) นำมาใช้อธิบายเกี่ยวกับความเป็นบุคคล อันเป็นคุณลักษณะพื้นฐานและมีความหมายในเชิงพัฒนาความเป็นบุคคลให้มากขึ้น แต่มีแนวคิดทางปรัชญาตะวันออก เมื่อพบคำว่า “Person” กลับหมายถึง “อัตตา” ที่ควรทำให้ “อัตตา” ลดลง เพื่อหมดทุกข์ ซึ่งเราพบได้ในแนวคิดพุทธปรัชญา เป็นต้น Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Tagged: | Leave a Comment »

ปรัชญาเบื้องต้นบทที่ 5

Posted by JinSon on April 21, 2009

บทที่ 5
ความสัมพันธ์ของปรัชญากับวิทยาศาสตร์ ศาสนาและความเชื่อคริสตชน

1. ธรรมชาติและปัญหาเรื่องความสัมพันธ์

กำเนิด และพัฒนาการของการแสวงหาความจริงของมนุษย์ เราสามารถแบ่งเป็นศาสตร์สำคัญ ๆ ได้สามสาย ได้แก่ ปรัชญา ศาสนา และวิทยาศาสตร์แขนงต่าง ๆ โดยมีหลักการเกี่ยวกับแต่ละศาสตร์ว่า

1.1 แม้ว่าแต่ละศาสตร์ต่างมีเป้าหมายเหมือนกัน คือ การแสวงหาความจริง แต่เป็นการมุ่งสู่ความจริง ในมิติที่ต่างกัน (ปรัชญาเน้นด้านคุณค่า/ความหมายของความจริง ศาสนาเน้นความจริงเพื่อมุ่งสู่ความรอดพ้น วิทยาศาสตร์เน้นความจริงด้านปริมาณ /คุณลักษณะ เพื่อการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน)


Read the rest of this entry »

Posted in ปรัชญา | Tagged: | Leave a Comment »

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.